तेल काढण्याच्या प्रक्रियेत औद्योगिक पॉलीएक्रिलामाइडची भूमिका

औद्योगिक पॉलीॲक्रिलामाइडचे द्रवांचे घनीकरण, अवसादन आणि प्रवाहशास्त्रीय नियमन करण्याचे गुणधर्म तेल उत्पादनात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. याचा वापर ड्रिलिंग, वॉटर प्लगिंग, पाण्याचे आम्लीकरण, फ्रॅक्चरिंग, वेल वॉशिंग, वेल कंप्लीशन, ड्रॅग रिडक्शन, अँटी-स्केल आणि ऑइल डिस्प्लेसमेंटमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.

सर्वसाधारणपणे, पॉलिएक्रिलामाइडचा वापर तेलाचा पुनर्प्राप्ती दर सुधारण्यासाठी केला जातो. विशेषतः, अनेक तेलक्षेत्रे द्वितीयक आणि तृतीयक उत्पादन टप्प्यात पोहोचली आहेत, साठ्याची खोली साधारणपणे १००० मीटरपेक्षा जास्त असते आणि काही ठिकाणी ही खोली ७००० मीटरपर्यंत असते. भूस्तराची विषमता आणि सागरी तेलक्षेत्रांनी तेल पुनर्प्राप्ती कार्यांसाठी अधिक कठोर अटी निर्माण केल्या आहेत.

त्यापैकी, खोल समुद्रातील तेल उत्पादन आणि सागरी तेल उत्पादनामुळे PAM साठी नवीन आवश्यकता निर्माण झाल्या आहेत, ज्यानुसार त्याला कतरण, उच्च तापमान (१००°C ते २००°C पेक्षा जास्त), कॅल्शियम आयन, मॅग्नेशियम आयन प्रतिरोध आणि सागरी पाण्यामुळे होणाऱ्या क्षरणाला प्रतिकार करण्याची क्षमता असणे आवश्यक आहे. १९८० च्या दशकापासून, परदेशात तेल पुनर्प्राप्तीसाठी योग्य असलेल्या PAM च्या मूलभूत संशोधन, निर्मिती, उपयोजन संशोधन आणि विविध प्रकारांच्या विकासामध्ये मोठी प्रगती झाली आहे.

औद्योगिक पॉलीएक्रिलामाइडचा वापर ड्रिलिंग फ्लुइड ॲडजस्टर आणि फ्रॅक्चरिंग फ्लुइड ॲडिटिव्ह म्हणून केला जातो.

पॉलिॲक्रिलामाइडच्या जलविघटनातून मिळवलेले आंशिक जलविघटित पॉलिॲक्रिलामाइड (HPAM) हे अनेकदा ड्रिलिंग फ्लुइड सुधारक म्हणून वापरले जाते. ड्रिलिंग फ्लुइडची प्रवाहक्षमता नियंत्रित करणे, कटिंग्ज वाहून नेणे, ड्रिल बिटला वंगण घालणे, द्रवाची हानी कमी करणे इत्यादी त्याची कार्ये आहेत. पॉलिॲक्रिलामाइडने सुधारित केलेल्या ड्रिलिंग फ्लुइडचे विशिष्ट गुरुत्व कमी असते, ज्यामुळे तेल आणि वायू साठ्यावरील दाब आणि अडथळा कमी होतो, तेल आणि वायू साठे शोधणे सोपे होते आणि ते ड्रिलिंगसाठी अनुकूल ठरते. याचा ड्रिलिंग वेग पारंपरिक ड्रिलिंग फ्लुइडपेक्षा १९% जास्त आणि यांत्रिक ड्रिलिंग दरापेक्षा सुमारे ४५% जास्त असतो.

याव्यतिरिक्त, यामुळे ड्रिलिंग अडकण्याचे अपघात लक्षणीयरीत्या कमी होतात, उपकरणांची झीज कमी होते आणि नुकसान व कोसळणे टाळता येते. तेलक्षेत्रांमध्ये घट्ट थर विकसित करण्यासाठी फ्रॅक्चरिंग तंत्रज्ञान हा एक महत्त्वाचा उत्तेजन उपाय आहे. पॉलीॲक्रिलामाइड क्रॉसलिंक्ड फ्रॅक्चरिंग फ्लुइड त्याच्या उच्च स्निग्धता, कमी घर्षण, वाळू निलंबित करण्याची चांगली क्षमता, कमी गाळण, चांगली स्निग्धता स्थिरता, कमी अवशेष, व्यापक पुरवठा, सोयीस्कर तयारी आणि कमी खर्च यांमुळे मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.

फ्रॅक्चरिंग आणि ॲसिडायझिंग उपचारांमध्ये, पॉलिएक्रिलामाइडचे ०.०१% ते ४% सांद्रतेचे जलीय द्रावण तयार केले जाते आणि भूस्तराला तडा देण्यासाठी ते भूमिगत थरात पंपाने सोडले जाते. औद्योगिक पॉलिएक्रिलामाइड द्रावणामध्ये वाळू घट्ट करण्याचे, तिला वाहून नेण्याचे आणि फ्रॅक्चरिंग द्रवाची हानी कमी करण्याचे कार्य असते. याव्यतिरिक्त, पॉलिएक्रिलामाइडमध्ये प्रतिरोध कमी करण्याचा प्रभाव असतो, ज्यामुळे दाब हस्तांतरण हानी कमी करता येते.